یقههای لباس زنانه دو گروهاند: یقه بیتکه، که فقط شکل لبه دور گردن است، مثل یقه گرد، هفت، خشتی، قایقی و هالتر؛ و یقه تکهدار، که تکه جدایی است و به همان لبه دوخته میشود، مثل یقه بب، فرنچ، شکاری، آرشال و انگلیسی.
اگر بدانید هر مدل از کدام گروه است، میدانید الگویش از کجا شروع میشود. یقه بیتکه روی خود الگوی بالاتنه کشیده میشود و یقه تکهدار از اندازه همان خط یقه.

یقه بیتکه و یقه تکهدار چه فرقی دارند؟
یقه بیتکه فقط خط یقه است: لبه دور گردن را روی الگوی بالاتنه فرم میدهید و بعد با سجاف، مغزی یا نوار اریب تمیزش میکنید.
یقه تکهدار یک تکه جدا دارد که لبه پایینش به خط یقه لباس دوخته میشود. برای همین طول لبه پایین یقه باید دقیقا با طول خط یقه جلو و پشت یکی باشد؛ اگر کوتاه یا بلند باشد، یقه کج مینشیند یا چین میخورد.
| گروه | نمونهها | الگو از کجا شروع میشود؟ |
|---|---|---|
| یقه بیتکه | گرد، هفت، خشتی، قایقی، هالتر، دکلته | روی خود الگوی بالاتنه جلو و پشت |
| یقه تکهدار | بب، فرنچ، شکاری، آرشال، انگلیسی | از اندازه خط یقه، روی کاغذ جدا |
یقه گرد، هفت، خشتی، قایقی و هالتر چه شکلیاند؟
این شش خط یقه بیشترین کاربرد را در شومیز، پیراهن و لباس مجلسی دارند. خط کمرنگ هر شکل سرشانه و بالای تنه است و خط پررنگ لبه یقه.
- یقه گرد: دور گردن را نیمدایره میگیرد؛ میتواند کیپ باشد یا کمی باز.
- یقه هفت: جلو به شکل هفت پایین میرود؛ عمقش از چند سانت تا نزدیک زیر سینه فرق میکند.
- یقه خشتی: لبه جلو صاف و دو گوشهاش زاویهدار است، مثل یک مربع.
- یقه قایقی: پهن و کمعمق است و از نزدیک یک سرشانه تا سرشانه دیگر میرود.
- یقه هالتر: بند لباس پشت گردن میرود و سرشانه و حلقه آستین باز است.
- یقه دکلته: سرشانه ندارد و لبه بالای لباس روی سینه مینشیند.
چرا یقه باز روی تن فاصله میگیرد و چطور درستش کنیم؟
یقه باز وقتی روی الگوی پایه کشیده شود، لبهاش از تن فاصله میگیرد، چون الگوی پایه برای یقه کیپ ساخته شده است. چارهاش پنس لقی یقه است که پیش از کشیدن خط یقه گرفته میشود.
به گفته استاد ملیحه ظریفیان، از یکسوم خط یقه یک خط مستقیم به نوک سینه بکشید و دو طرف این خط، در لبه یقه، روی هم بین ۷ میلیمتر تا ۲ سانت پنس بگیرید که به نوک سینه صفر میشود.
یقه کیپ این پنس را نمیخواهد.
- لقی سرشانه: از وسط سرشانه ۴ میلیمتر کنار بیایید و به دو طرف سرشانه صفر کنید. هرچه یقه بازتر شود، این نقطه کنارتر میرود.
- پنس یقه هالتر: پنس جدایی است که به گوشه سرشانه وصل میشود و ۱٫۵ سانت به سمت حلقه آستین جدا میشود.

رسم همه پنسهای لقی، از یقه تا حلقه و دکلته، در درس رایگان پنس لقی در الگوی بالاتنه آمده است.
یقه خشتی و یقه هفت را میشود با انتقال پنس سینه هم ساخت.
برای یقه خشتی، از وسط یقه یک خط تا دایره طراحی و بعد تا نوک سینه بکشید، خط را قیچی کنید و پنس سینه را ببندید تا این فضا باز شود.
این فضا را میشود پنس، پیلی یا چین دوخت؛ روشش در درس انتقال پنس هست.
یقههای تکهدار به چه خانوادههایی تقسیم میشوند؟
یقههای تکهدار بر اساس اینکه روی تن بخوابند یا بایستند سه خانوادهاند: خوابیده، ایستاده و برگردان. چیزی که این را تعیین میکند، انحنای لبه پایین یقه است.
هرچه لبه پایین یقه به خط یقه لباس شبیهتر و خمیدهتر باشد، یقه روی سرشانه میخوابد؛ هرچه صافتر باشد، دور گردن بالا میایستد. یقه برگردان بین این دوست: کمی میایستد و بعد برمیگردد.
| یقه | خانواده | بیشتر برای |
|---|---|---|
| بب | خوابیده | شومیز، پیراهن، لباس بچه |
| فرنچ | ایستاده | مانتو، شومیز، کت |
| شکاری | برگردان، با پایه یا بی پایه | شومیز، مانتوی اسپرت و اداری |
| آرشال | برگردان، یکسره تا جلو | مانتو، کت، لباس راحتی |
| انگلیسی | برگردان، با دال یقه | کت، مانتوی رسمی، بارانی |
یقه بب چیست و الگویش چطور کشیده میشود؟
یقه بب یقه گرد خوابیدهای است که روی سرشانه پهن میشود و جلو دو لبه گرد دارد. چون تقریبا روی تن میخوابد، الگویش را از خود بالاتنه جلو و پشت میکشند.

در راهنماهای الگوسازی، بالاتنه جلو و پشت را در نقطه گردن کنار هم میگذارند و در سر شانه حدود ۲ سانت روی هم میبرند؛ همین رویهم کمی ایستایی به یقه میدهد.
بعد پهنای یقه، در نمونه رایج حدود ۷٫۵ سانت، از وسط پشت، سرشانه و وسط جلو علامت میخورد و با یک منحنی به هم وصل میشود.
زیر یقه را از لبه بیرونی حدود ۳ میلیمتر کوچکتر بگیرید تا درز لبه از رو دیده نشود.
یقه فرنچ چیست؟
یقه فرنچ، که به آن فرنچی هم میگویند، یقه ایستادهای است که دور گردن بالا میآید و برنمیگردد. نمونه رایجش حدود ۳ سانت ارتفاع دارد.

لبه پایین یقه فرنچ تقریبا صاف است و فقط جلو کمی بالا میرود؛ همین آن را سرپا نگه میدارد. یقه فرنچ یک تکه است و از سادهترین یقههای تکهدار برای شروع.
یقه شکاری با پایه و بی پایه چه فرقی دارند؟
یقه شکاری یقه برگردان پیراهنی است. نوع بی پایه یک تکه است و مستقیم روی خط یقه دوخته میشود؛ هم باز پوشیده میشود و هم با دکمه بسته.
نوع پایهدار یک نوار ایستاده زیر خود دارد و برگردان روی آن دوخته میشود، مثل یقه پیراهن مردانه. یقه شکاری را روی یقه هفت جلوباز هم میدوزند؛ آن وقت یقه از پایین هفت شروع میشود و روی سینه باز میماند.

یقه آرشال چیست؟
یقه آرشال یقه برگردانی است که بی هیچ شکافی از پشت گردن تا رویهم جلو یکسره پایین میآید. برای همین لبهاش یک منحنی نرم است و دال یقه ندارد.

در نوع سرخود، یقه با تکه جلو یکجا بریده میشود و فقط پشت یقه درز دارد. در نوع جدا، تکه یقه جدا بریده و به جلو دوخته میشود. یقه آرشال روی مانتو، کت و لباس راحتی جلوباز رایج است.
یقه انگلیسی چطور کشیده میشود؟
یقه انگلیسی یقه کت و مانتوی رسمی است: برگردان جلو و تکه یقه در نقطهای به نام دال یقه به هم میرسند و یک شکاف میسازند. دوخت تمیز این نقطه سختترین قسمت کار است.
به گفته استاد ظریفیان، در طراحی اولیه یقه انگلیسی حدود ۳ تا ۵ سانت از خط شکست برای دال یقه فاصله میگیرید.
برای پشت یقه ۴ تا ۵ سانت بالا میروید، این فاصله را گونیا میکنید و پشت یقه را با عرض دلخواه بین ۷ تا ۱۰ سانت میکشید.

نسخه سهبعدی همین یقه، با دو لایه یقه روی یقه گرد یا هفت، در درس رایگان یقه انگلیسی سهبعدی قدمبهقدم آمده است. اگر الگوی آماده میخواهید، الگوی کت رسمی زنانه یقه انگلیسی و سجاف دارد.
کدام یقه برای لباس شما مناسب است؟
جواب به دو چیز بستگی دارد: نوع لباس و اینکه جلوی آن باز است یا بسته. با یقهیاب زیر هر دو را انتخاب کنید.
نوع لباس و جلوی آن را انتخاب کنید تا یقههایی را ببینید که بیشتر روی آن دوخته میشوند.
چه لباسی میدوزید؟
جلوی لباس چطور است؟
- یقه فرنچایستادهساده
دور گردن بالا میآید و برنمیگردد؛ لبه پایینش تقریبا صاف است.
- یقه شکاری پایهداربرگردانمتوسط
برگردان روی یک پایه ایستاده دوخته میشود، مثل پیراهن.
- یقه ببخوابیدهساده
یقه گرد خوابیده روی سرشانه؛ الگویش از خود بالاتنه کشیده میشود.
«ساده»، «متوسط» و «حرفهای» سختی رسم و دوخت را نشان میدهد، از یک تکه تا چند تکه با دال و سجاف.
یاد گرفتن الگوی یقه را از کجا شروع کنم؟
از یقههای یکتکه شروع کنید و به یقههای چندتکه برسید. ترتیبی که کار را آسانتر میکند:
- یقه بیتکه و پنس لقی: گرد، هفت و خشتی را روی الگوی بالاتنه بکشید و لقی یقه باز را بگیرید.
- یقه بب و فرنچ: هر کدام یک تکه دارند و تمرین خوبی برای هماندازه کردن لبه یقه با خط یقهاند.
- یقه شکاری: اول بی پایه، بعد پایهدار.
- یقه آرشال و انگلیسی: با سجاف، دال یقه و دوخت نقطه صفر.
یقه فرنچ، انواع شکاری، انگلیسی و آرشال از سرفصلهای دوره مانتودوزی و ضخیمدوزی آموزشگاه خیاطی خلاق مشهد است.
یقه انگلیسی حرفهای با پنس، بی پنس و با انتقال پنس، و چهار مدل یقه سهبعدی هم در همین دوره درس داده میشود.
اگر شکل آستین را هم انتخاب میکنید، انواع آستین زنانه را ببینید.
آزمون کوتاه، ۵ سوال
انواع یقه را چقدر میشناسید؟
به هر سوال جواب بدهید و جواب درست و نکتهاش را ببینید. نمره شما جایی ثبت نمیشود.
یقه گرد، هفت و خشتی جزو کدام گروهاند؟
- یقه تکهدار
- یقه بیتکه
- یقه ایستاده
- یقه برگردان
دیدن جواب
جواب: یقه بیتکه
نکته: یقه بیتکه فقط شکل لبه دور گردن است و روی خود الگوی بالاتنه کشیده میشود.
خط پنس لقی یقه از کجا به نوک سینه کشیده میشود؟
- از گوشه گردن
- از وسط سرشانه
- از یکسوم خط یقه
- از وسط جلو
دیدن جواب
جواب: از یکسوم خط یقه
نکته: در لبه یقه بین ۷ میلیمتر تا ۲ سانت پنس میگیرید که به نوک سینه صفر میشود.
هرچه لبه پایین یک یقه تکهدار صافتر باشد، یقه چطور میشود؟
- بیشتر روی سرشانه میخوابد
- بیشتر دور گردن میایستد
- چین میخورد
- فرقی نمیکند
دیدن جواب
جواب: بیشتر دور گردن میایستد
نکته: لبه خمیده و شبیه خط یقه، یقه را خوابیده میکند؛ لبه صاف آن را ایستاده.
یقه آرشال چه فرقی با یقه انگلیسی دارد؟
- دال یقه ندارد و یکسره تا رویهم جلو میآید
- فقط روی شومیز دوخته میشود
- دو لایه یقه دارد
- ایستاده است
دیدن جواب
جواب: دال یقه ندارد و یکسره تا رویهم جلو میآید
نکته: در نوع سرخود، یقه آرشال با تکه جلو یکجا بریده میشود.
در یقه انگلیسی، عرض پشت یقه را معمولا چقدر میکشید؟
- ۲ تا ۳ سانت
- بین ۷ تا ۱۰ سانت، به دلخواه
- ۱۵ تا ۲۰ سانت
- برابر دور گردن
دیدن جواب
جواب: بین ۷ تا ۱۰ سانت، به دلخواه
نکته: از نقطه دال یقه ۴ تا ۵ سانت بالا بروید و این فاصله را گونیا کنید.