جای دوخت فاصله‌ای است که بیرون از خط الگو برای دوختن درز می‌گذارید. اگر الگو جای دوخت نداشته باشد و آن را اضافه نکنید، لباس به اندازه همان جای دوخت تنگ درمی‌آید. یکی از پرتکرارترین پرسش‌های خریداران الگوی آماده هم همین است: «جای دوخت دارد؟»
الگوی آماده جای دوخت دارد؟
بستگی به الگو دارد؛ پیش از برش روی بسته یا راهنمای الگو نگاه کنید. الگوهای کاغذی خلاق جای دوخت دارند: زاپاس درز پهلو، حلقه آستین و یقه ۱ سانت و زاپاس پایین لباس ۳ سانت است، پس دوباره اضافه نکنید.
بعضی الگوها عمدا جای دوخت ندارند. دلیلش این است که وقتی در الگو برش تازه‌ای ایجاد می‌کنید، مثلا یک برش پرنسسی یا یقه دیگر، جای دوخت باید دوباره گذاشته شود و الگویی که از قبل جای دوخت داشته باشد همین‌جا اشتباه می‌آورد.
جای دوخت را روی کاغذ اضافه کنم یا روی پارچه؟
روی کاغذ الگو. به گفته استاد ملیحه ظریفیان در درس ویدئویی الگوی دامن تنگ ساده، پارچه روی میز لغزش دارد و کشیدن زاپاس روی آن خطا می‌آورد؛ کاری که یک بار لازم است، یک بار روی کاغذ تمام کنید.
هر درز چقدر جای دوخت می‌خواهد؟
جای دوخت هر درز به نوع الگو بستگی دارد. ستون اول جای دوختی است که روی الگوهای کاغذی آماده خلاق کشیده شده است.
ستون دوم عددهایی است که استاد ظریفیان در درس‌های الگوی دامن تنگ ساده و برش پارچه از روی الگو برای دامنی می‌گذارد که خودتان رسم می‌کنید؛ درز پهلو را آنجا پهن‌تر می‌گیرد تا موقع پرو جای اصلاح بماند.
| جا | الگوی کاغذی آماده خلاق | دامن تنگی که خودتان رسم می‌کنید |
|---|---|---|
| درز پهلو | ۱ سانت | ۲ تا ۳ سانت، در جلو و پشت دقیقا یکسان |
| پایین لباس | ۳ سانت | ۲ تا ۴ سانت |
| یقه و حلقه آستین | ۱ سانت | — |
| خط کمر دامن | — | ۱ سانت، نه بیشتر |
| خط مرکزی پشت در محل زیپ | — | ۲ تا ۳ سانت |
| زیر زیپ تا چاک | — | ۱ سانت |
| زبانه چاک روی همگرد | — | ۴ سانت؛ بسته به مدل ۳ تا ۵ سانت |
هرچه جای دوخت باشد، در تمام طول درز یکسان نگهش دارید.
موقع دوخت، لبه پارچه را روی همان عدد کنار صفحه چرخ نگه دارید؛ اگر زاپاس پهلو را ۲ سانت گذاشته‌اید، لبه روی عدد ۲. این‌طور دوخت صاف درمی‌آید و لازم نیست روی همه درزها خط بکشید. روشش در درس دوخت درز پهلو آمده است.
گوشه جای دوخت را چرا باید تا زد و برید؟
گوشه جای دوخت را صاف ادامه ندهید. کاغذ الگو را از خط دوخت تا بزنید و در همان حالت تاشده، خط جای دوخت را قیچی کنید؛ گوشه کمی شیب می‌گیرد.
این شیب باعث می‌شود وقتی درز دوخته و اتو شد، سر درز از پارچه کم نیاورید. نرم‌افزارهای طراحی الگو هم همین کار را می‌کنند.
کجا جای دوخت بیشتری بگذارم؟
- پارچه‌ای که ممکن است آب برود، مثل نخی و ژاکارد: زاپاس بیشتر بگذارید، بعد از برش تکه‌ها را اتو کنید و دوباره با الگو بسنجید.
- وقتی مطمئن نیستید اندام با الگو می‌خواند: زاپاس پهلو را بیشتر بگذارید تا موقع پرو بشود خط پهلو را جابه‌جا کرد.
بعد از اضافه کردن جای دوخت چه کنم؟
نقاط موازنه، محل پنس و خط راستا را از الگو روی پارچه منتقل کنید و لبه‌ها را دقیقا از خط جای دوخت ببرید. روش استفاده کامل از الگو در روش استفاده از الگوی آماده آمده است.
آزمون کوتاه، ۵ سوال
جای دوخت را درست اضافه می‌کنید؟
به هر سوال جواب بدهید و جواب درست و نکته‌اش را ببینید. نمره شما جایی ثبت نمی‌شود.
زاپاس درز پهلو در الگوهای کاغذی آماده خلاق چقدر است؟
- ۱ سانت
- ۳ سانت
- صفر
- ۲ سانت
دیدن جواب
جواب: ۱ سانت
نکته: زاپاس پایین لباس ۳ سانت است؛ دوباره اضافه نکنید.
در دامن تنگی که خودتان رسم می‌کنید، زاپاس درز پهلو چقدر است؟
- ۱ سانت
- ۲ تا ۳ سانت
- ۵ سانت
- صفر
دیدن جواب
جواب: ۲ تا ۳ سانت
نکته: درز پهلو را پهن‌تر می‌گیرید تا موقع پرو جای اصلاح بماند.
جای دوخت را کجا اضافه کنید؟
- روی پارچه
- روی کاغذ الگو
- بعد از برش
- موقع دوخت
دیدن جواب
جواب: روی کاغذ الگو
نکته: پارچه روی میز لغزش دارد و کشیدن زاپاس روی آن خطا می‌آورد.
چرا گوشه جای دوخت را با کاغذ تاشده می‌برید؟
- تا سر درز بعد از دوخت و اتو کم نیاید
- برای زیبایی الگو
- برای صرفه‌جویی در کاغذ
- تا جای دوخت حذف شود
دیدن جواب
جواب: تا سر درز بعد از دوخت و اتو کم نیاید
نکته: کاغذ را از خط دوخت تا بزنید و در همان حالت خط جای دوخت را قیچی کنید.
برای پارچه‌ای که ممکن است آب برود چه کنید؟
- زاپاس کمتر بگذارید
- بدون زاپاس ببرید
- زاپاس بیشتر بگذارید و بعد از اتو دوباره با الگو بسنجید
- پارچه را کش بدهید
دیدن جواب
جواب: زاپاس بیشتر بگذارید و بعد از اتو دوباره با الگو بسنجید
نکته: نخی و ژاکارد بیشتر از بقیه آب می‌روند.