ایراد اندامی در خیاطی: تشخیص و اصلاح الگو

بازبینی فنی: ملیحه ظریفیان

مربی رسمی سازمان فنی و حرفه‌ای · بازبینی ۴ مهر ۱۴۰۵ · آموزشگاه خیاطی خلاق، مشهد

اشتراک

لباسی که روی مانکن درست می‌ایستد و روی تن مشتری چین می‌اندازد، معمولا ایراد دوخت ندارد. الگو برای اندام استاندارد کشیده شده و تن آن آدم با استاندارد فرق دارد. به این فرق در خیاطی ایراد اندامی می‌گویند.

بیشتر این اصلاح‌ها ساده‌اند. در دامن، چند سانت جابه‌جایی یک خط کافی است.

ایراد اندامی را از کجا بفهمیم؟

از چین‌ها. پارچه همیشه به سمت جایی کشیده می‌شود که کم دارد.

• دامنی که جلو بالا می‌رود و پایینش جلو کوتاه‌تر از پشت می‌ایستد: شکم برجسته
• دامنی که پشت بالا می‌رود: باسن برجسته
• خط پهلویی که اریب و بدایست است: کمر خیلی باریک نسبت به باسن

روش استاد برای اندازه دقیق این فرق: نوار کرسله، یعنی همان نوار نگهدارنده کمر، را روی خط کمر ببندید و دو اندازه بگیرید. یکی از وسط جلو تا مچ پا، یکی از پهلو تا مچ پا. تفاوت این دو عدد همان مقداری است که الگو کم دارد.

چرا تا مچ پا؟ چون قد دامن را روی پا نمی‌شود صددرصد دقیق مشخص کرد، ولی مچ پا یا زمین یک نقطه ثابت است. ما فقط به تفاوت دو عدد نیاز داریم.

شکم برجسته را در الگوی دامن چطور اصلاح کنیم؟

خط وسط جلو را از خط کمر ۱ تا ۳ سانت بالاتر ببرید و با یک منحنی به خط پهلو وصل کنید. همان تفاوتی که با دو اندازه بالا به دست آوردید، مقدار بالا بردن است.

نیازی به گرفتن یا اضافه کردن در قسمت‌های دیگر نیست.

باسن برجسته را در الگوی دامن چطور اصلاح کنیم؟

دقیقا همین کار، در الگوی پشت. خط وسط پشت را نیم تا ۲ سانت بالاتر ببرید و به پهلو وصل کنید. اندازه‌ها را هم همان‌طور بگیرید: یکی از وسط پشت تا مچ پا، یکی از پهلو تا مچ پا.

کمر خیلی باریک و باسن پهن را چطور اصلاح کنیم؟

در حالت عادی، دور باسن حدود ۲۰ سانت بیشتر از دور کمر است و این فرق در پنس‌ها جبران می‌شود. وقتی فرق خیلی بیشتر باشد، خط پهلو زیادی اریب می‌شود و پهلو خوش‌ایست نمی‌ایستد.

قاعده این است: فاصله خط پهلو تا خط صاف بین ۱ تا ۳ سانت طبیعی است. اگر بیشتر شد، همان ۳ سانت را نگه دارید و اضافه‌اش را یک پنس دوم بگیرید.

مثال: فاصله ۵ سانت شده است. ۳ سانت می‌ماند و ۲ سانت باقی‌مانده، پنس دومی می‌شود بین پنس اصلی و خط پهلو. این پنس ۲ سانت کوتاه‌تر از پنس اصلی است.

اگر برعکس، کمر پهن و باسن کوچک باشد، خط به خط پهلو خیلی نزدیک می‌شود یا از آن رد می‌شود. آن‌جا از ۲٫۵ سانتی که به یک‌چهارم دور کمر اضافه کرده‌اید، کم کنید.

وقتی شکم و باسن با هم نمی‌خوانند چه کنیم؟

گاهی باسن برجسته است و شکم تخت، یا برعکس. این‌جا خط پهلو را جابه‌جا کنید:

• باسن برجسته، شکم تخت: خط پهلو به سمت جلو می‌رود تا پشت جای بیشتری بگیرد. در اندام‌های معمول، این جابه‌جایی بیشتر از ۱ تا ۲ سانت نیست.
• شکم برجسته، باسن تخت: برعکس، ۱ تا ۱٫۵ سانت به سمت پشت.

نکته استاد: لازم نیست حتما این کار را روی الگو انجام بدهید. اگر روی پارچه زاپاس بیشتری بگذارید، موقع پرو هم می‌توانید خط پهلو را جابه‌جا کنید و مشکلی پیش نمی‌آید.

همه این اصلاح‌ها را در درس ویدئویی اشکالات اندامی در خیاطی دامن و رفع آن روی الگو می‌بینید.

ایراد اندامی بالاتنه از کجا شروع می‌شود؟

به گفته استاد ظریفیان، در بیشتر اشکالات اندامی بالاتنه مهم‌ترین عامل ایراد لباس، تفاوت قد بالاتنه جلو و پشت است. جدول سایز برای هر سایز یک تفاوت استاندارد در نظر گرفته؛ کسی که سینه برجسته‌ای دارد ممکن است به جای ۱٫۵ سانت، ۳ سانت تفاوت داشته باشد. قد بالاتنه جلو را از گوشه گردن، از روی برجسته‌ترین نقطه سینه تا نوار کمر بگیرید. اگر تفاوت بیشتر از جدول بود، خط سینه الگو را قیچی کنید و کمبود را به پنس اضافه کنید؛ اگر کمتر بود، همان مقدار را روی هم بیاورید.

سینه برجسته را در الگوی بالاتنه چطور جبران کنیم؟

وقتی سینه خیلی برجسته است، الگوی پشت نباید یک‌چهارم کامل دور سینه باشد، چون لقی می‌دهد. با آرک جلو و آرک پشت که جدا اندازه گرفته‌اید، مثلا ۱ سانت از پشت کم کنید و همان ۱ سانت را به جلو بدهید: ۳٫۵ سانت زیر خط کارور الگوی جلو را برش بزنید و ۱ سانت را آنجا اضافه کنید. این‌طور حجم سینه درست می‌شود و حلقه آستین تغییر نمی‌کند.

باسن کوچک‌تر از سینه یا شانه کوچک‌تر از سایز؟

اگر باسن نسبت به سینه کوچک‌تر است، خط پهلو را داخل نبرید؛ دلیلش برجستگی سینه است. نیم تا ۱ سانت را از پنس کم کنید و بقیه را، اگر ماند، از پهلو. اگر سرشانه فرد ۱ سانت از سایز کوچک‌تر است، ۱ سانت از سرشانه الگو کنار بیایید. الگو را بیشتر از لازم تغییر ندهید، چون ممکن است خود اندازه‌گیری اشتباه باشد.

پشت خمیده و شانه پهن را در الگو چطور اصلاح کنیم؟

پنس سرشانه پشت را از اول حذف نکنید. اگر پشت حالت خمیدگی دارد، حذف کامل این پنس الگو را به مشکل می‌اندازد؛ یا آن را بدوزید یا خورد بدهید. در شانه‌های خیلی پهن گاهی لازم است پنس بزرگ‌تر گرفته شود و بیشتر خورد داده شود.

استاد می‌گوید مطمئن‌ترین روش برای اشکال اندامی زیاد، مولاژ است: پاترون را بدوزید، تن فرد کنید و ایرادی را که روی الگو رفع نشده، روی تن بگیرید.

چرا لباس بعد از دوخت به تن نمی‌نشیند؟

اگر ایراد اندامی را درست گرفته‌اید و باز هم لباس خوب نمی‌ایستد، یکی از این سه جا را نگاه کنید:

• اندازه‌گیری: متر باید بدون فضای اضافه روی خط کمر بخوابد، نه با دو انگشت زیرش. روش کامل در نکات اندازه‌گیری دقیق در خیاطی آمده است.
• راستای پارچه: الگویی که چشمی روی پارچه انداخته شود، بعدا روی تن می‌چرخد. راستا را با متر اندازه بگیرید؛ درس برش پارچه از روی الگو را ببینید.
• اتو: درزی که بعد از دوخت پرس نشود، روی تن صاف نمی‌خوابد. بعد از اتوی بخار، اتوی سرد بگذارید و عجله نکنید؛ پارچه گرم را اگر سریع از روی میز بردارید، شکلش به هم می‌ریزد.

اصلاح الگو روی اندام واقعی را کجا یاد بگیریم؟

الگوی آماده برای اندام استاندارد است. اصلاح آن روی اندام خود شما، سر کلاس و زیر دست مربی، جزو دوره نازک‌دوز زنانه و تکنیک دوخت ۱ و ۲ است.