آموزش خیاطی برای مبتدیان

بازبینی فنی: ملیحه ظریفیان

مربی رسمی سازمان فنی و حرفه‌ای · بازبینی ۶ مهر ۱۴۰۵ · آموزشگاه خیاطی خلاق، مشهد

اشتراک

اگر تا حالا سوزن دست نگرفته‌اید، لازم نیست با کیف و پیش‌بند شروع کنید. اولین کار می‌تواند یک دامن واقعی باشد که می‌پوشید. چیزی که لازم دارید، ترتیب درست است: اول ابزار، بعد اندازه‌گیری، بعد الگو، بعد برش و دوخت.

خیاطی سخت است؟

خیاطی اگر با اصول درست یاد گرفته شود سخت نیست. استاد ملیحه ظریفیان این را با مثالی از یک کتاب توضیح می‌دهد: اگر مجبور شوید بازی بیسبال را تماشا کنید و قانون‌هایش را ندانید، هیچ‌وقت از دیدنش لذت نمی‌برید؛ ولی وقتی قانون‌ها را بدانید، به آن علاقه‌مند می‌شوید. خیاطی هم همین است: وقتی از ابتدا اصولی و زیر نظر استاد یاد بگیرید و نتیجه کارتان را ببینید، هم از آن لذت می‌برید و هم هنری دارید که همه عمر با شماست، چه برای لباس‌های خودتان و چه برای درآمد. به گفته او، زمان و هزینه‌ای که صرفش می‌کنید برمی‌گردد.

پس خیاطی هم مثل هر مهارت دیگری به گذراندن یک دوره آموزشی نیاز دارد. استاد ظریفیان یک هشدار هم می‌دهد: اگر اولین دوره‌ای که دیدید کیفیت آموزش خوبی نداشت، نگذارید همین شما را از ادامه دادن باز دارد.

به گفته او، سخت‌ترین قسمت برای تازه‌کارها کار با چرخ خیاطی‌ای است که تنظیم نشده. پس پیش از اینکه از خودتان ناامید شوید، مطمئن شوید چرخ درست تنظیم شده است.

چه ابزاری لازم دارم؟

برای شروع الگوسازی و دوخت یک دامن:

• کاغذ الگو: کاغذ پوستی بهتر از گراف رنگی است، چون از روی الگوی پایه راحت کپی می‌شود.
• خط‌کش صاف، خط‌کش هلال و پیستوله: کمک می‌کنند منحنی‌ها تمیز دربیایند. بعد از مدتی دستتان خط را یاد می‌گیرد و شاید دیگر لازمشان نداشته باشید.
• قیچی پارچه که تیز باشد، نه خیلی سنگین و نه خیلی سبک. موقع خرید پارچه با خودتان ببرید و نوک قیچی را امتحان کنید. یک قیچی جدا برای کاغذ.
• سنجاق مرواریدی و یک آهن‌ربا برای جمع کردنشان.
• وزنه برای ثابت نگه داشتن الگو روی پارچه. سنگ مرمر کوچک هم کافی است.
• لایی چسب، صابون خیاطی (نه از نوع گچی)، بشکاف.
• اتوی بخار و یک اتوی سرد سنگین برای پرس کردن درزها.
• چرخ خیاطی خانگی و میز اتو.

برای شروع چه چرخ خیاطی‌ای بخرم؟

به گفته استاد ملیحه ظریفیان، برای شروع یک چرخ خیاطی خانگی همه‌کاره کافی است؛ یعنی چرخ خانگی که چند نوع دوخت دارد، مثل مدل‌های خانگی ژانومه یا برادر. با یک چرخ ساده مشکی هم می‌شود خیاطی را شروع کرد. چرخ راسته‌دوز صنعتی برای وقتی است که کار را حرفه‌ای و برای مشتری انجام می‌دهید.

اگر برای کلاس حضوری می‌آیید، لازم نیست پیش از شروع چرخ بخرید: سر کلاس آموزشگاه خلاق، چرخ خیاطی و اتو را آموزشگاه در اختیار هنرجو می‌گذارد.

چرخ نو بهتر است، ولی به گفته استاد ظریفیان با بالا رفتن قیمت‌ها می‌شود چرخ دست‌دوم را هم از مراکز معتبر خرید. پیش از خرید حتما با چرخ دوخت را امتحان کنید و از فروشنده ضمانت سالم بودن چرخ را بگیرید.

چرخ سردوز هم لازم است؟

چرخ سردوز برای شروع خیاطی لازم نیست. به گفته استاد ظریفیان، هر مهارتی با ابزار کامل‌تر بهتر است، ولی در ابتدا گان‌دوزی و دوخت نیش می‌تواند جای سردوز را بگیرد و لبه درزها را تمیز کند.

چرخ خیاطی درست نمی‌دوزد؛ اول چه چیزی را چک کنم؟

وقتی چرخ خیاطی درست نمی‌دوزد، استاد ظریفیان این سه مورد را به ترتیب چک می‌کند:

1. نخ‌کشی: چرخ درست نخ شده باشد و مسیر نخ اشتباه نباشد. روی بیشتر چرخ‌های خانگی، مسیر نخ روی خود چرخ علامت‌گذاری شده است.
2. کشش نخ: روی یک تکه پارچه امتحان کنید؛ کشش نه کم باشد و نه زیاد.
3. ماسوره: ماسوره خیلی پر نباشد، نخ شل یا خیلی سفت دورش پیچیده نشده باشد، پیچ ماکو تنظیم باشد و جهت نخ ماسوره درست باشد.

برای هر پارچه چه شماره سوزن چرخ خیاطی لازم است؟

شماره سوزن چرخ خیاطی به ضخامت پارچه بستگی دارد: هرچه پارچه ضخیم‌تر، شماره سوزن بیشتر. این جدول از تجربه استاد ظریفیان است:

پارچه ضخیم را با چرخ خیاطی خانگی می‌شود دوخت؟

بله، با چرخ خیاطی معمولی هم می‌شود پارچه ضخیم دوخت. توصیه‌های استاد ظریفیان:

• سوزن با شماره بیشتر بگذارید؛ برای لی، فوتر، تدی، خز و چرم شماره ۱۶ یا ۱۸.
• فشار پایه را با پیچ بالای شیطانک کم کنید.
• سرعت پدال را کم کنید. یک مکعب یا ابزار کوچک کمک می‌کند پدال کمتر پایین برود و سرعت کم شود؛ بعضی پدال‌ها هم دکمه کم و زیاد کردن سرعت دارند.
• حجم درزها را اصولی کم کنید تا چند لایه پارچه زیر سوزن جمع نشود.

اولین کار چه باشد؟

در درس‌های رایگان سایت، دامن تنگ. هم الگویش ساده است و هم همه مهارت‌های پایه را در خودش دارد: اندازه‌گیری، رسم الگو، برش پارچه و آستر، دوخت پنس، زیپ، کمر و چاک.

پارچه‌اش هم ساده است: ترگال، ابروبادی، نخی یا فاستونی. حریر و ساتن را برای کارهای بعد بگذارید.

به چه ترتیبی یاد بگیرم؟

این ترتیب درس‌های رایگان دوره دامن است، هر کدام با ویدئوی خودش:

1. ابزار خیاطی و الگوسازی برای شروع
2. اندازه‌گیری دامن، قدم به قدم
3. الگوی دامن تنگ ساده
4. برش پارچه از روی الگو
5. آموزش دوخت دامن برای مبتدی

بقیه درس‌ها، از دوخت زیپ و کمر تا نصب آستر، در صفحه آموزش رایگان خیاطی هستند.

کی سراغ کلاس حضوری بروم؟

وقتی دیدید از خیاطی خوشتان می‌آید و می‌خواهید برای خودتان و خانواده لباس کامل بدوزید. دوره نازک‌دوز زنانه پیش‌نیاز ندارد و از صفر شروع می‌شود: اول آشنایی با چرخ و دوخت‌های ساده، بعد دامن چین‌دار، بعد بالاتنه آستین سرخود و یقه‌ها، و بعد شلوار. بعد از این‌ها سراغ شومیز، کت و مانتو می‌رود.

اولین لباسی که در کلاس خلاق می‌دوزید یک دامن چین‌دار چندطبقه و یک بالاتنه کیمونوست که آخر کار می‌تواند یک ست کراپ و دامن یا یک پیراهن شود. دلیل انتخابش این است که با این لباس با اصول اولیه آشنا می‌شوید و یک لباس کاربردی می‌دوزید. الگویش ساده است و حتی می‌شود مستقیم روی پارچه برشش زد، و در همین کار با چرخ خیاطی، برش و دوخت آشنا می‌شوید.

فرق کلاس حضوری با ویدئو یک چیز است: مربی کار را روی اندام خود شما اصلاح می‌کند.

استاد ملیحه ظریفیان آموزش حضوری را بهتر می‌داند و آموزش آنلاین را برای کسی مناسب می‌داند که وقت کلاس رفتن ندارد، در شهر دیگری است، یا شرایطی مثل بچه کوچک یا کار دارد. توصیه او این است که پایه را از آموزش مجازی شروع نکنید: یک دوره کوتاه حضوری بروید یا کار با چرخ و برش پارچه را از کسی که بلد است یاد بگیرید، بعد سراغ آموزش مجازی بروید. به گفته او، دوره مجازی از صفر ممکن است شما را از خیاطی دلزده کند.

با این حال، اگر دوره مجازی استاندارد باشد و قدم به قدم با آن پیش بروید، یادگرفتن در خانه هم شدنی است. برای شروع، درس‌های رایگان دوره دامن را ببینید.