خیاطی با الگو بهتر است یا بدون الگو؟

بازبینی فنی: ملیحه ظریفیان

مربی رسمی سازمان فنی و حرفه‌ای · بازبینی ۱۴ مهر ۱۴۰۵ · آموزشگاه خیاطی خلاق، مشهد

اشتراک

به گفته استاد ملیحه ظریفیان، مدرس آموزشگاه خیاطی خلاق مشهد، «مسلما خیاطی با الگو خیلی بهتر از بدون الگوست». خیاطی بدون الگو فقط برای مدل‌های محدود و ساده جواب می‌دهد؛ در لباس فیت بدن و مجلسی ایراد زیاد می‌آورد و کار به پروگیری‌های پشت سر هم می‌کشد.

خیاطی بدون الگو یعنی چه؟

خیاطی بدون الگو یعنی خطوط لباس را مستقیم روی خود پارچه، با صابون خیاطی و خط‌کش، بکشید و برش بزنید، بی آنکه اول الگوی کاغذی بسازید. استاد ظریفیان می‌گوید این روش فقط وقتی بی‌دردسر است که همان مدل قبلا امتحان و برش خورده باشد؛ آن‌وقت می‌شود به هنرجو گفت دقیقا چقدر پارچه لازم دارد و خطوط را روی پارچه اصلی کشید.

روش دیگر، برداشتن الگو از روی یک لباس آماده است: یا با اندازه گرفتن خطوط افقی و عمودی لباس، یا با گذاشتن یک پلاستیک روی لباسی که صاف و تخت پهن شده. به گفته استاد، این کار مهارت زیاد می‌خواهد و باز هم خطایش زیاد است.

چرا خیاطی با الگو بهتر است؟

خیاطی با الگو سه مزیت روشن دارد که استاد ظریفیان به آن‌ها اشاره می‌کند:

• صرفه‌جویی در پارچه: تکه‌های الگو را روی پارچه جابه‌جا می‌کنید تا کمترین پارچه هدر برود. بدون الگو گاهی چند تکه را که برش زدید، برای تکه‌های آخر پارچه کم می‌آید.
• خطا نکردن در لباس فیت بدن: در لباسی که باید روی بدن بنشیند، الگو جلوی اشتباه برش را می‌گیرد.
• اطمینان از نتیجه: پیش از اینکه قیچی به پارچه بخورد، می‌دانید لباس چه شکلی درمی‌آید.

مزیت چهارم، مدل‌سازی است. مدل‌سازی حجمی و برش‌های خاص روی لباس فقط با الگو اجرا می‌شود و بدون الگو نمی‌شود سراغشان رفت.

خیاطی بدون الگو برای چه لباس‌هایی جواب می‌دهد؟

خیاطی بدون الگو برای لباس‌های ساده و آزاد جواب می‌دهد و برای لباس‌های پربرش و فیت نه. تقسیم‌بندی استاد ظریفیان این است:

• جواب می‌دهد: مانتو کیمونو ساده، شلوار ساده، بلوز ساده، مدل‌های آزاد و لباس‌هایی که از پارچه کشی دوخته می‌شوند.
• جواب نمی‌دهد: لباس با برش زیاد، لباس حجیم، یقه و بالاتنه حجمی، لباس فیت بدن و لباس مجلسی.

دلیل جواب دادن پارچه کشی این است که پارچه کش می‌آید و فرم بدن را می‌گیرد، یا ریزش دارد، و آزادی اضافه مشکلی برای لباس درست نمی‌کند. برای همین در دوخت لباس کشی برش مستقیم روی پارچه زیاد استفاده می‌شود.

رایج‌ترین ایراد لباسی که بدون الگو دوخته شده چیست؟

رایج‌ترین ایراد لباس بدون الگو، لقی در یقه و حلقه آستین و بالا پریدن جلو یا پشت لباس است. استاد ظریفیان علت را این‌طور توضیح می‌دهد:

• در لباس فیت بدن که با پارچه ساده دوخته می‌شود، یقه و حلقه آستین لق درمی‌آید.
• جلو یا پشت لباس بالا می‌پرد، چون قد بالاتنه جلو و پشت رعایت نشده است.
• در لباس گشاد، لبه لباس به بالا یا پایین می‌پرد، یا دو طرف جلو روی هم می‌آیند یا از هم دور می‌شوند.

قد بالاتنه جلو را از گوشه گردن، از روی برجسته‌ترین نقطه سینه تا نوار کمر می‌گیرند؛ روش کامل در اندازه‌گیری در خیاطی آمده است.

مبتدی با الگو شروع کند یا بدون الگو؟

مبتدی باید با الگو شروع کند. به گفته استاد ظریفیان، کسی که تازه شروع کرده هنوز هیچ چیزی از لباس و خطوطش نمی‌داند؛ اگر با بدون الگو شروع کند، فقط وقتش را صرف یاد گرفتن چیزهای حفظی کرده و خلاقیتی در کارش نخواهد بود. او صریح می‌گوید شروع بدون الگو برای کسی که اصلا کار نکرده «اصلا توصیه نمی‌شود».

آیا خیاطی با الگو سخت است؟ یاد گرفتنش زمان می‌برد، ولی فقط یک بار. استاد می‌گوید متدی که در خلاق درس داده می‌شود یک بار یاد گرفته می‌شود و بعد برای همیشه به کار می‌آید؛ به هنرجو یاد می‌دهند الگوها را برای خودش آماده کند تا بعد فقط مدل‌سازی کند. در جلسه‌های اول هم ترکیبی کار می‌کنند: هنرجو اول کمی با خود پارچه کار می‌کند و بعد سراغ الگو می‌رود.

اگر می‌خواهید ببینید الگوسازی از پایه چطور پیش می‌رود، درس رایگان الگوی دامن تنگ ساده را ببینید.

کسی که سال‌ها بدون الگو دوخته، از کجا شروع کند؟

کسی که سال‌ها بدون الگو دوخته و حالا می‌خواهد با الگو کار کند، باید الگوسازی را از ابتدا یاد بگیرد. پیشنهاد استاد ظریفیان این است که حتما آموزش الگوسازی را ببیند؛ به گفته او چاره‌ای جز شروع از ابتدا نیست. دوره حضوری نازک‌دوز زنانه همین مسیر را از پایه می‌رود.

مولاژ هم نوعی خیاطی بدون الگوست؟

مولاژ هم بدون الگوی کاغذی کار می‌کند، ولی ساده نیست و بخش تخصصی‌تر خیاطی است. کسی که مهارت مولاژ دارد، مدل را مستقیم روی مانکن درمی‌آورد. استاد ظریفیان می‌گوید «بدون الگوی ساده» فقط در مدل‌های کم‌پیچیدگی جواب می‌دهد، اما با ترکیبش با مولاژ می‌شود به مدل‌های بهتری رسید. اگر این مسیر برایتان جذاب است، دوره مولاژ را ببینید.

آموزشگاه خلاق خیاطی بدون الگو هم درس می‌دهد؟

بله. آموزشگاه خیاطی خلاق مشهد، در قاسم‌آباد، خیاطی بدون الگو را هم در سطح‌های مختلف درس می‌دهد. به گفته استاد ظریفیان، در دوره‌هایی که آموزشگاه «نیو تکنیک» می‌نامد، مدل‌ها از قبل امتحان و برش خورده‌اند؛ به هنرجو گفته می‌شود چقدر پارچه لازم است و الگو با صابون و خط‌کش مستقیم روی پارچه کشیده می‌شود. پیش از ثبت‌نام، با هر هنرجو درباره هدف و سطحش مشاوره می‌شود تا دوره مناسبش را انتخاب کند؛ شهریه و برنامه هر دوره در فهرست دوره‌ها آمده است.