دوخت پارچه حریر با چرخ خانگی سه شرط دارد: سوزن نو و ظریف، دوخت کوتاه، و درزی که لبه خامش پنهان بماند. استاد ملیحه ظریفیان برای حریر سوزن شماره ۱۱، دوخت فرانسوی یا پایه لول و اتوی بسیار ملایم به کار میبرد.
با درزیاب حریر روش هر بخش لباس را ببینید:
بگویید کجای لباس حریر را میدوزید تا روش و قدمها را ببینید.
۱کجای لباس را میدوزید؟
۲روش
- درز را اول از روی پارچه، حدود ۳ میلیمتر از لبه بدوزید.
- زاپاس را تا حد امکان کوتاه کنید، کار را برگردانید و اتوی ملایم بزنید.
- دوخت دوم را از پشت پارچه بزنید تا لبه خام داخل آن بماند.
- اگر پایه لول دارید، لبه را با همان بدوزید؛ استاد این پایه را برای حریر به کار میبرد.
- بی پایه لول: یک لبه خیلی باریک برگردانید، بدوزید، دوباره برگردانید و دوباره بدوزید.
- لبه پهن نگیرید؛ از پشت حریر دیده میشود.
- دامن را پس از دوخت درزها و کمر یک روز آویزان کنید.
- پایین دامن را از زمین، با فاصله یکسان، دوباره علامت بزنید و اضافه را ببرید.
- لبه را باریک یا با پایه لول بدوزید.
- یک لایه کاغذ زیر حریر بگذارید و پارچه و کاغذ را با هم ببرید.
- هر بار فقط یک لایه حریر ببرید و سنجاق خیلی نازک بزنید.
- برای دوخت هم میشود کاغذ را زیر حریر گذاشت و بعد از دو طرف دوخت جدا کرد.
در ادامه این راهنما از برش حریر تا درز، لبه پایین و اتو را قدمبهقدم میخوانید.
برای دوخت پارچه حریر از چه سوزنی استفاده کنیم؟
برای دوخت پارچه حریر سوزن نو و ظریف بگذارید. استاد ظریفیان برای پارچههای نازک مثل حریر و ساتن سوزن شماره ۱۱ را به کار میبرد.
راهنمای دوخت حریر مجله خیاطی تردز سوزن باریکتر، شماره ۸ یا ۹، را پیشنهاد میکند. اگر چنین سوزنی پیدا کردید، اول روی یک تکه اضافه حریر امتحان کنید.
- طول دوخت: ۱٫۵ تا ۲ میلیمتر، طبق راهنمای تردز و کرافت میل.
- نخ: نازک و همرنگ؛ اگر همرنگ پیدا نشد، یک درجه تیرهتر.
- صفحه سوزن: اگر چرخ صفحه تکسوراخ یا پایه دوخت صاف دارد، همان را ببندید تا حریر داخل سوراخ کشیده نشود.
جدول شماره سوزن پارچههای دیگر در مقاله آموزش خیاطی برای مبتدیان آمده است.
پارچه حریر را چطور ببریم که سر نخورد؟
حریر را روی یک لایه کاغذ بگذارید و پارچه و کاغذ را با هم ببرید. تردز این روش را پیشنهاد میکند، چون کاغذ جلوی لغزش حریر را روی میز میگیرد.
- یک لایه: هر بار فقط یک لایه حریر ببرید، نه دو لایه تاشده.
- سنجاق: سنجاق خیلی نازک بزنید تا جای سوراخ روی پارچه نماند.
- علامت: به جای چاک زدن لبه، جای علامت را با کوک دستی نشان دهید.
کاغذ هنگام دوخت هم به کار میآید. به گفته استاد ظریفیان، حریر را میشود همزمان با یک لایه کاغذ دوخت و بعد کاغذ را از دو طرف دوخت جدا کرد.
درز لباس حریر را با چه دوختی بدوزیم؟
درز لباس حریر را با دوخت فرانسوی بدوزید. در این دوخت لبه خام داخل درز میماند و از پشت حریر نازک دیده نمیشود.

روش استاد ظریفیان برای دوخت فرانسوی:
- دو تکه را پشت به پشت بگذارید و درز را از روی پارچه، حدود ۳ میلیمتر از لبه، بدوزید.
- زاپاس را کوتاه کنید و درز را با اتوی ملایم باز کنید.
- کار را برگردانید و دوخت دوم را از پشت پارچه بزنید تا لبه خام داخل آن بماند.
راه سادهتر به گفته استاد، دوختن درز با پایه لول چرخ است.
اول و آخر درز حریر را برگشت نزنید. تردز پیشنهاد میکند به جای برگشت، نخها را بلند نگه دارید و با دست گره بزنید.
لبه پایین لباس حریر را چطور بدوزیم؟
لبه پایین لباس حریر را باریک بدوزید. لبه پهن از پشت حریر دیده میشود و روی خطهای گرد چین میخورد.
- با پایه لول: استاد ظریفیان لبه حریر را با پایه لول چرخ میدوزد.
- بی پایه لول: طبق راهنمای دوخت حریر کرافت میل، یک لبه خیلی باریک برگردانید، بدوزید، دوباره برگردانید و دوباره بدوزید.
دامن کلوش حریر را پیش از لبهدوزی یک روز آویزان کنید. استاد ظریفیان بعد از این یک روز، افت پایین دامن را میگیرد؛ روش کامل در فرمول دامن کلوش آمده است.
پارچه حریر را چطور اتو کنیم؟
حریر را با اتوی بسیار ملایم اتو کنید؛ این توصیه استاد ظریفیان است. کرافت میل هم میگوید حریر را هرگز مستقیم اتو نکنید و یک پارچه نازک رویش بگذارید.
اول اتو را روی یک تکه اضافه امتحان کنید. برای لبهها هم، طبق همان راهنما، اتوی کمحرارت با پارچه یا کاغذ رو بزنید تا حریر نسوزد.
تور را هم مثل حریر میدوزند؟
تور هم مثل حریر سبک و لغزنده است و درزش را میشود فرانسوی دوخت. به گفته استاد ظریفیان، زیر تور میشود بکزیرساز گذاشت.
نقشه مسیر دوخت لباس حریر چیست؟
دوخت لباس حریر هفت قدم دارد:

- انتخاب الگو: مدل ساده با درز کم؛ هر خطای دوخت روی حریر دیده میشود.
- آماده کردن چرخ: سوزن نو، طول دوخت ۱٫۵ تا ۲ و امتحان روی تکه اضافه.
- برش: روی کاغذ، یک لایه، با سنجاق نازک.
- دوخت درزها: دوخت فرانسوی یا پایه لول، با کاغذ زیر دوخت اگر لغزید.
- اتوی هر درز: ملایم، با پارچه رو.
- آویزان کردن: برای دامن کلوش و لباس بلند، یک روز.
- لبه پایین: باریک، با پایه لول یا دوبار تا.
رایجترین اشتباهها در دوخت حریر کداماند؟
- سوزن کهنه: استاد سوزن سالم و ظریف میخواهد و تردز شروع با سوزن نو را.
- برگشت در اول و آخر درز: به جایش نخ را با دست گره بزنید.
- برش دولایه: حریر را یک لایه و روی کاغذ ببرید.
- اتوی مستقیم و داغ: همیشه ملایم و با پارچه رو.
- لبهدوزی بی آویزان کردن: پایین دامن کلوش پس از چند روز ناهموار میشود.
حریر برای اولین لباس مناسب است؟
نه. استاد ظریفیان حریر و تور را برای کار اول توصیه نمیکند، چون سر میخورند و هر خطای دوخت رویشان دیده میشود. اولین لباس را با ترگال، ابروبادی، نخی یا فاستونی بدوزید.
راهنمای پارچههای مناسب شروع در انتخاب پارچه مناسب برای خیاطی آمده است. برای پارچه کشی هم دوخت پارچه کشی با چرخ خانگی را ببینید.
اگر میخواهید لباس مجلسی حریر را زیر نظر استاد بدوزید، دوره حضوری لباس شب و عروس آموزشگاه خیاطی خلاق مشهد را ببینید.
آزمون کوتاه، ۵ سوال
دوخت پارچه حریر را چقدر یاد گرفتید؟
به هر سوال جواب بدهید و جواب درست و نکتهاش را ببینید. نمره شما جایی ثبت نمیشود.
استاد ظریفیان برای حریر کدام شماره سوزن را به کار میبرد؟
- ۱۶
- ۱۸
- ۱۱
- ۱۴
دیدن جواب
جواب: ۱۱
نکته: سوزن نو و ظریف باشد؛ تردز سوزن باریکتر، ۸ یا ۹، را هم پیشنهاد میکند.
دوخت اول درز فرانسوی چند میلیمتر از لبه زده میشود؟
- حدود ۳ میلیمتر
- ۱ سانت
- ۲ سانت
- روی خود لبه
دیدن جواب
جواب: حدود ۳ میلیمتر
نکته: بعد کار را برگردانید و دوخت دوم را از پشت بزنید تا لبه خام داخل آن بماند.
راه سادهتر دوخت درز حریر به گفته استاد چیست؟
- دوخت زیگزاگ درشت
- پایه لول چرخ
- دوخت با دست
- سردوز
دیدن جواب
جواب: پایه لول چرخ
نکته: پایه لول برای لبه پایین حریر هم به کار میآید.
حریر را چطور ببرید که سر نخورد؟
- دولایه و تاشده
- روی یک لایه کاغذ و یک لایه حریر
- روی پارچه پشمی
- با قیچی کند
دیدن جواب
جواب: روی یک لایه کاغذ و یک لایه حریر
نکته: هر بار فقط یک لایه حریر ببرید و سنجاق نازک بزنید.
حریر را با چه اتویی اتو کنید؟
- اتوی داغ بخار
- اتوی بسیار ملایم با پارچه رو
- مستقیم و داغ
- اتو لازم ندارد
دیدن جواب
جواب: اتوی بسیار ملایم با پارچه رو
نکته: اول روی یک تکه اضافه امتحان کنید.