انتخاب پارچه مناسب برای خیاطی

بازبینی فنی: ملیحه ظریفیان

مربی رسمی سازمان فنی و حرفه‌ای · بازبینی ۴ مهر ۱۴۰۵ · آموزشگاه خیاطی خلاق، مشهد

اشتراک

بیشتر اشتباه‌های پارچه در مغازه اتفاق می‌افتد، نه پشت چرخ. پارچه‌ای که روی توپ زیبا است ممکن است زیر اتو جمع شود، روی تن کش بیاید یا برای مدلی که انتخاب کرده‌اید زیادی شل باشد. این‌ها را پیش از خرید و پیش از برش می‌شود فهمید.

اول پارچه را انتخاب کنم یا مدل را؟

اول مدل را انتخاب کنید و پارچه را برای همان مدل بخرید، نه برعکس. مدل تعیین می‌کند پارچه باید ایستا باشد یا ریزش‌دار، کش داشته باشد یا نه، و چند متر لازم است.

برای اولین لباس چه پارچه‌ای بخرم؟

برای اولین لباس، استاد ظریفیان این چهار پارچه را پیشنهاد می‌کند: ترگال، ابروبادی، نخی و فاستونی. این پارچه‌ها زیر دست سر نمی‌خورند، کش نمی‌آیند و اتو را خوب می‌گیرند؛ برای همین برش و دوخت رویشان ساده‌تر است.

این پارچه‌ها را برای کار اول نخرید:

• حریر و تور: سر می‌خورند و هر خطای دوخت رویشان دیده می‌شود.
• پارچه کارشده، سنگ‌دوزی و دانتل: سنگ و نقش زیر پایه چرخ گیر می‌کند و جفت کردن نقش‌ها در برش سخت است.
• چرم و خز: جای سوزن روی چرم می‌ماند و پرز خز لای دوخت گیر می‌کند.
• ابریشم و ساتن: لیز هستند و جای سوزن و اتو رویشان می‌ماند.

در مغازه چه چیزی را امتحان کنم؟

• کشسانی: پارچه را از طول و از عرض بکشید. اگر کش دارد، الگو باید برای پارچه کشی باشد.
• ریزش: یک متر پارچه را از دست آویزان کنید. سنگین و روان می‌ریزد یا خشک می‌ایستد؟
• عرض پارچه: عرض را بپرسید. متراژ پارچه با عرض عوض می‌شود.

پارچه را پیش از برش چطور آماده کنید؟

پارچه نخی و ژاکارد بیشتر از بقیه آب می‌روند و زیر اتو جمع می‌شوند. به گفته استاد ملیحه ظریفیان، پارچه نخی را حتما پیش از برش و دوخت آب بیندازید؛ پارچه ژاکارد را اول با اتوی خشک و بعد با اتوی بخار اتو کنید.

پارچه‌ای که ممکن است رنگ پس بدهد را هم پیش از برش آب بیندازید تا رنگش بعدا روی آستر یا بقیه لباس نرود.

بقیه پارچه‌ها را پیش از اینکه الگو را رویشان بیندازید، یک بار با اتوی خشک اتو کنید؛ بخار در این مرحله ممکن است فرم پارچه را به هم بریزد. اگر پارچه زیر حرارت جمع می‌شود یا کش می‌آید، همین اول معلوم می‌شود، نه بعد از دوخت.

برای پارچه‌ای که احتمال آب رفتن دارد، زاپاس دوخت را بیشتر بگذارید. بعد از برش، تکه‌ها را اتو کنید، دوباره با الگو بسنجید و اگر لازم بود اصلاح کنید.

لایی چسب پارچه‌ای را هم پیش از استفاده آب بیندازید تا بعدا داخل کار جمع نشود.

الگو را در چه راستایی روی پارچه بیندازم؟

الگو باید در راستای طول پارچه بیفتد. طول، همان سمتی است که فروشنده متراژ را از آن اندازه می‌گیرد؛ عرض، سمت دیگر است.

خیلی‌ها الگو را چشمی روی پارچه می‌گذارند و بعد لباس روی تن می‌چرخد. خط راستای الگو را با متر از دو سر تا لبه پارچه اندازه بگیرید؛ دو عدد باید یکی باشد. در درس برش پارچه از روی الگو این کار را قدم به قدم می‌بینید.

پارچه کشی را با چرخ خانگی چطور بدوزم؟

با سوزن ژرسه، و با کشیدن ملایم پارچه موقع دوخت، از سمتی که پارچه وارد چرخ می‌شود، تا سوزن راحت از بافت پارچه رد شود. به گفته استاد ظریفیان، همین کشیدن ملایم از همه مهم‌تر است.

دوخت پارچه کشی چرا جا می‌اندازد؟ وقتی پارچه کشی را معمولی بدوزید، سوزن پیش از اینکه از بافت کشی رد شود برمی‌گردد و بخیه جا می‌افتد. سه کار دیگر هم دوخت را راحت‌تر می‌کند:

• دوخت با کاغذ: یک لایه کاغذ زیر پارچه بگذارید و بعد از دوخت جدایش کنید.
• چسب روی پایه: یک تکه چسب نواری کف پایه بچسبانید تا پایه روی پارچه سر بخورد و پارچه را با خود نکشد.
• نخ ترویرا در ماسوره: نخ ترویرا از نخ معمولی انعطاف بیشتری دارد.

پارچه را ملایم بکشید، نه با زور؛ کشیدن زیاد دوخت را موج‌دار می‌کند.

حریر و تور را چطور بدوزم؟

با سوزن سالم و ظریف، اتوی بسیار ملایم و سبک، و دوخت فرانسوی در درزها. شماره سوزن حریر در جدول شماره سوزن مقاله آموزش خیاطی برای مبتدیان آمده است.

• کاغذ زیر دوخت: حریر را می‌شود هم‌زمان با یک لایه کاغذ دوخت و بعد کاغذ را از دو طرف دوخت جدا کرد.
• دوخت فرانسوی: درز اتصال حریر و تور را اول از روی پارچه، حدود ۳ میلی‌متر از لبه، بدوزید. بعد کار را برگردانید و دوخت دوم را از پشت پارچه بزنید تا لبه خام داخل آن بماند. روش ساده‌تر، دوختن هر دو قسمت با هم با پایه لول است.
• پایین دامن حریر: دامن حریر را، به‌خصوص اگر کلوش است، بعد از دوخت یک روز آویزان کنید و بعد افت پایینش را بگیرید.
• تور: زیر تور می‌شود بک‌زیرساز گذاشت. بعضی تورها، مثل گیپور، باید کرفیله شوند.

آستر چه جنسی باشد؟

سارچ از رویال بهتر روی تن می‌نشیند. قاعده کلی: هرچه الیاف مصنوعی آستر کمتر باشد، بهتر است.

پارچه و لباس دوخته‌شده را چطور نگه دارم؟

• پارچه‌های ظریف مثل ابریشم را لوله کنید، نه تا؛ جای تا روی بعضی پارچه‌ها می‌ماند.
• مخمل را مستقیم اتو نکنید؛ پرزش می‌خوابد.
• لباس دوخته‌شده را با آب داغ نشویید و در آفتاب مستقیم خشک نکنید؛ رنگ می‌رود و پارچه جمع می‌شود.
• لباس ایستا مثل کت را روی چوب لباسی شانه‌دار آویزان کنید تا سرشانه فرمش را از دست ندهد.

اگر هنوز نمی‌دانید برای شروع چه بدوزید، اولین کار در درس‌های رایگان یک دامن تنگ است؛ برای آن یک پارچه ساده مثل ترگال یا نخی کافی است.